Szwadron Skorpion

     

„W nas husarii płynie krew rycerska. W stal hartowany honor nasz. Nam praojców dana cześć żołnierska. My narodu przednia straż. Los tułactwa daje nam tradycję. Legionów ścieląc szlak. Świat przemierzym gąsienicą. Glorią wsławim orli znak. Gdy grają motory. Pancernych płynie raźniej krew. Gdy grają motory. Pancernych brzmi bojowy śpiew. Gdy grają motory, Stalowych smoków sunie rój. W ten ostatni z Krzyżakami. Nasz śmiertelny bój [Marsz pułkowy pt. „Gdy grają] motory”, słowa i melodię skomponował kpr. Władysław Gryksztas w 1942 w Karabałt (Kirgizji) w Ośrodku Organizacyjnym Broni Pancernej 2 Korpusu].

 

Szwadron Wojskowych Pojazdów Historycznych – powstanie grupy

Istotnym znaczeniem dla działalności Stowarzyszenia było utworzenie w 2004 r. z grona pasjonatów 2 wojny światowej, nieformalnej grupy pod nazwą Szwadron Wojskowych Pojazdów Historycznych. Inicjatorem jej utworzenia był Marek Dwornicki z Opola (były wojskowy marynarki wojennej, właściciel wojskowego Forda GP z 1941r.). Od 2013 r. szefem szwadronu, organizatorem rajdów i zlotów militarnych jest Adrian Mamzer (od 1981 r. harcerz i b. drużynowy  “0” Kluczborskiej Drużyny Harcerskiej  im. Zawiszaków w Kluczborku, która w 1989 r. tworzyła Związek Harcerstwa Rzeczpospolitej, z zawodu prawnik). Szwadron tworzą posiadacze wojskowych pojazdów historycznych z okresu 2 wojny światowej, które używane były przez jednostki 2 Korpusu Polskiego. Grupa skupia w swych szeregach ponad 20 miłośników oraz pasjonatów militariów i historii wojskowości pochodzących z: Brzegu, Bytomia, Kluczborka, Myszkowa, Opola, Oławy, Sycowa, Wrocławia, Warszawy. Ich bazą organizacyjną jest Kluczbork w woj. opolskim.

Pojazdy, sprzęt militarny

W skład szwadronu wchodzi ponad dwadzieścia pojazdów, głównie produkcji amerykańskiej: Jeepy Willysy MB, M 38, Fordy GPW, Dodge WC-58 Command Car, Dodge WC-51, 52 oraz kilku motocykli alianckich w tym: US Harley – Davidsony WLA -39, WLA-42, Ang. BSA WM 20, ARIEL 350, NORTON 16H. Na stanie jednego z kolekcjonerów militariów znajduje się również brytyjski gąsienicowy lekki transporter opancerzony Universal Carrier (Bren Carrier)  Mk 1 – prod. kanadyjskiej.

szwadron1    szwadron2

Barwy jednostki/stowarzyszenia, oznakowanie pojazdów, umundurowanie i wyposażenie

Barwy, symbole oraz oznaczenia na pojazdach zabytkowych zostały odtworzone według przyjętych oryginalnych wzorów, używanych przez 4 Pułk Pancerny „Skorpion”. Natomiast umundurowanie, sprzęt i wyposażenie rekonstruktorów są najczęściej oryginałami z lat 40-tych i 50-tych lub dobrej jakości kopiami, pochodzącymi z militarnych giełd kolekcjonerskich w kraju i za granicą m.in. z Anglii oraz Ciney w Belgii.

Oznakowanie poszczególnych pojazdów rekonstruktorzy odwzorowali na podstawie wojennych zarządzeń i rozkazów tzw. „Czwartaków”. Na poziomych płaszczyznach pojazdów zastosowano znak rozpoznawczy wojsk alianckich tzw. dużą białą pięcioramienną gwiazdę amerykańską w wpisaną w okrąg m. in. po boku o grubości linii 15 cm. wzorując się według rozkazów 2 Korpusu nr 110, pkt. 822 z 2 X 1944 r. oraz dowódcy „Skorpionów” z dn. 17 X 1944 r. (rozkaz dzienny nr 149, w pkt. 9. Ponadto przy zderzakach pojazdów umieszczono, na wzór wojenny, prostokątną tabliczkę o wymiarach 21 cm. x 12 cm, w górnej części malowaną w kolorze czarnym oznaczeniem tzw. ramieniem zbroi rycerskiej z mieczem (symbol 2 Brygady Pancernej) na białym tle, w dolnej części podzielonej na dwa pola poziome niebieskie (góra) i brązowe (dół), a w środku z nr rozpoznawczym „173”. Niektórzy właściciele Fordów GPW używają białej liczby 51 malowanej na czerwonym prostokącie 21cm x 24 cm. wysokości [M. Wroński, Barwa Pułku 4 Pancernego „Skorpion”, t. 2, Londyn – Tarnowskie Góry 2007].

Członkowie Szwadronu Wojskowych Pojazdów Historycznych, wzorując się na wojennych instrukcjach 4 Pułku Pancernego „Skorpion”, oznaczyli na swoich pojazdach m.in. tzw. znaki taktyczne – geometryczne, w kolorze czerwonej obwódki (nieregulaminowo stosowano również biały kolor), malowane w dolnej części ramy szyby, na środku:  1 szwadron (trójkąt równoboczny o boku 23 cm). Poległych żołnierzy i dowódcę – por. Stefana Bortnowskiego, upamiętniają: szef grupy – Jacek Stańkowski z Przybkowic (z zawodu mgr inż. mechanik), Ksawery Jasiak z Wielunia (z zawodu: historyk), 2 szwadron (kwadrat o boku 30 cm.) i jego dowódcę kpt. Władysława Drelicharza upamiętnia Tomasz Polak z Brzegu (z zawodu: prawnik); 3 szwadron (koło o średnicy 40 cm.), poległych żołnierzy kpt. Antoniego Dzięciołowskiego upamiętnia Jacek Rybakiewicz ps. „Koniu” z Wrocławia; Szwadron dowodzenia (znak rombu), oficerów sztabu na czele z płk Stanisławem Glińskim, upamiętnia grono pasjonatów pod kierownictwem Adriana Mamzera; pluton rozpoznania (romb) – kieruje Bartek Dynasiewicz z Kluczborka. Niektórzy z rekonstruktorów grupy jako znak symbolizujący poszczególny szwadron malują godło pułku skorpiona oraz inne odniesienia, nawiązujące do nazw geograficznych, wskazujących na emocjonalne związki z tymi miejscami, wyjątkowymi wydarzeniami historycznymi, wzorując się na bohaterskich „Czwartakach” i innych alianckich formacjach wojskowych.

Cel i misja podróży Szwadronu Wojskowych Pojazdów Historycznych

Istotne znaczenie dla  Szwadronu Wojskowych Pojazdów Historycznych mają podróże historyczno-wojskowe. Podczas wyjazdów kultywowana jest tradycja oręża polskiego i jednocześnie poszerzana wiedza na temat historii Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Celem i rezultatem kilkunastu wypraw Szwadronu, które odbyły się w latach 2009-2017, było oddanie hołdu żołnierzom 2 Korpusu, w tym Pułku 4 Pancernego „Skorpion”, m.in. w rocznicę zakończenia zwycięskiej bitwy o Monte Cassino, zdobycia Bolonii i Piedimonte – San Germano. Przejechano wojskowymi jeepami kilkaset tysięcy kilometrów drogami asfaltowymi i polnymi, m.in.: górzysty szlak Monte Cassino – Bolonię, Drogę Polskich Saperów; 2014 r. – trasę od Tarentu po Monte Cassino – Piedimonte; 2015 r. – od Bolonii do Rzymu gdzie w paradnej kolumnie z włoskimi Carabinierami podziwiano centrum wiecznego miasta; w 2016 r. trasą Monte Cassino – szlak górski Inferno Track. Podczas wszystkich podróży pogłębiono wiedzę na temat walk pułku w bitwie o przełamanie linii Gustawa, ukazano wysiłek polskich żołnierzy w czasie 2 wojny światowej za pomocą „żywej historii” wśród mieszkańców miejscowości objętych działaniami PSZ na Zachodzie, znajdujących się na trasie podróży oraz w wojewódzkim mieście Opolu. W tym celu uczestnicy podroży propagowali polski czyn zbrojny, niektórzy w oryginalnych mundurach i uzbrojeniu 2 Korpusu, prezentując również oryginalne pojazdy z okresu 2 wojny światowej.

 

 

CDN